Yüksekte çalışma, inşaat ve sanayi sektöründe en yüksek iş kazası riski taşıyan faaliyetlerden biridir. Türkiye’de bu alandaki temel yasal çerçeve, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanan Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile belirlenir.
Risk değerlendirmesi zorunluluğu
İşveren, yüksekte çalışma gerektiren her iş için önceden risk değerlendirmesi yapmak, düşme riskini ortadan kaldıracak veya en aza indirecek önlemleri almak ve gerekli eğitimleri sağlamakla yükümlüdür.
Düşmeyi önleyici ekipman ve bariyerler
Platform ve vinç sepetlerinde korkuluk, bariyer ve emniyet kemeri (tam vücut kemeri) kullanımı, düşme riskine karşı alınması gereken temel önlemlerdendir. Ekipmanın kendi güvenlik sistemleri (aşırı yük sensörü, eğim sensörü gibi) devre dışı bırakılmamalıdır.
Günlük ekipman kontrolü
Her kullanım öncesinde platform veya vinç üzerinde görsel kontrol yapılmalı; hidrolik sızıntı, elektrik kablolarında hasar, lastik/palet durumu ve acil durdurma sisteminin çalışırlığı teyit edilmelidir.
Hava koşulları ve zemin stabilitesi
Rüzgar hızı üreticinin belirttiği limitleri aştığında dış mekan platform kullanımına ara verilmelidir. Ayrıca zeminin taşıma kapasitesi ve düzlüğü, özellikle mobil platformlarda devrilme riskine karşı mutlaka değerlendirilmelidir.
Eğitim ve sertifikasyon
Sadece G sınıfı operatör belgesine sahip, güncel eğitim almış personelin bu ekipmanları kullanması, hem yasal bir zorunluluk hem de kazaların önlenmesinde en etkili adımdır.
Yüksekte çalışma güvenliği, tek bir önlemle değil; doğru ekipman seçimi, düzenli bakım, sertifikalı operatör ve sahada sürekli risk takibinin bir arada uygulanmasıyla sağlanır.
